بازسازی اجتماعی در جوامع آسیب‌دیده از جنگ، مستلزم اتخاذ رویکردی چندلایه، هویت‌محور و مبتنی بر ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی است. در این میان، زنان به‌عنوان کنشگران پیونددهنده، هویت‌ساز و جامعه‌پرداز، نقشی اساسی در فرایند ترمیم و بازسازی ساختارهای اجتماعی ایفا می‌کنند. الگوی اسلامی با اتکا بر اصولی همچون کرامت انسانی، عدالت جنسیتی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و صیانت از هویت دینی، چارچوبی متمایز برای تبیین مشارکت زنان در فرایند بازسازی اجتماعی ارائه می‌دهد. این چارچوب، در مقایسه با رویکردهای سکولار و فمینیستی، مشارکت زنان را نه صرفاً در قالب حضور اجتماعی یا مطالبات حقوقی، بلکه در پیوندی معنادار با هویت دینی، مسئولیت اجتماعی و برداشتی خاص از عدالت جنسیتی تحلیل می‌کند.
پژوهش حاضر با رویکرد کیفی انجام شده و روش آن مبتنی بر تحلیل اسنادی و بررسی نقادانه ادبیات موجود در حوزه بازسازی اجتماعی و مطالعات زنان در جوامع اسلامی است. در این چارچوب، برخی تجربه‌های تاریخی و معاصر در جوامع اسلامی نیز به‌منظور تبیین ابعاد مختلف نقش زنان در فرایند بازسازی اجتماعی مورد واکاوی قرار گرفته است.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زنان در جوامع اسلامی، به‌ویژه در بستر جنگ و پساجنگ، تنها به ایفای نقش‌های حمایتی یا اقتصادی محدود نمی‌شوند؛ بلکه به‌عنوان حافظان هویت فرهنگی، بازتولیدکنندگان سرمایه اجتماعی و کنشگران مؤثر در تقویت انسجام و همبستگی اجتماعی نیز نقش‌آفرینی می‌کنند. نتایج همچنین حاکی از آن است که توانمندسازی چندبعدی زنان، تقویت کارکردهای فرهنگی و تربیتی آنان و ایجاد بسترهای حمایتی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، از عوامل کلیدی در ارتقای مشارکت زنان در فرایند بازسازی پساجنگ به‌شمار می‌آید.
بر این اساس، تحقق بازسازی پایدار و عدالت‌محور در جوامع اسلامی، بدون بهره‌گیری از الگوی مشارکت «زن مسلمان» ـ به ‌عنوان عاملی هویت‌ساز و تمدن‌آفرین ـ امکان‌پذیر نخواهد بود.