کوثر اندیشه (پژوهش های زن و خانواده)

کوثر اندیشه (پژوهش های زن و خانواده)

بازسازی اجتماعی و نقش زنان: بررسی مشارکت زنان در بازسازی جوامع آسیب‌دیده از جنگ و ترویج ارزش‌های اسلامی(اصلاحیه)

نوع مقاله : علمی تخصصی

نویسندگان
1 معاون پژوهش
2 استان ایلام، شهرستان ایلام، بخش مرکزی، شهر ایلام،خیابان سعادت
10.22034/kowsar.2026.2495.1070
چکیده
بازسازی اجتماعی در جوامع آسیب‌دیده از جنگ نیازمند رویکردی چندلایه و هویت‌محور است. در این میان، نقش زنان به‌عنوان عاملان پیونددهنده، هویت‌ساز و جامعه‌ساز اهمیت ویژه‌ای دارد. الگوی اسلامی با تکیه بر اصولی چون کرامت انسانی، عدالت جنسیتی، مسئولیت‌پذیری جمعی و حفظ هویت دینی، چارچوبی متمایز برای تبیین مشارکت زنان در فرآیند بازسازی ارائه می‌دهد. این چارچوب در مقایسه با رویکردهای سکولار و فمینیستی، مشارکت زنان را در پیوند با هویت دینی، مسئولیت اجتماعی و تفسیر خاصی از عدالت جنسیتی تبیین می‌کند. این پژوهش با رویکرد کیفی انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی و بررسی نقادانه ادبیات موجود در حوزه بازسازی اجتماعی و مطالعات زنان در جوامع اسلامی است. در این چارچوب، تجربه‌های تاریخی و معاصر برخی جوامع اسلامی نیز مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که زنان در جوامع اسلامی، به‌ویژه در بستر جنگ، تنها نقش‌های حمایتی و اقتصادی ندارند. آنان به‌عنوان حافظان هویت فرهنگی، بازتولیدکنندگان سرمایه اجتماعی و کنشگران مؤثر در تقویت انسجام اجتماعی نیز عمل می‌کنند. نتایج همچنین نشان می‌دهد که توانمندسازی چندبعدی زنان، تقویت نقش‌های فرهنگی ـ تربیتی و ایجاد بسترهای حمایتی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی از عوامل مهم در ارتقای مشارکت آنان در بازسازی پساجنگ است. بر این اساس، بازسازی پایدار و عدالت‌محور در جوامع اسلامی بدون بهره‌گیری از الگوی مشارکت زن مسلمان ـ به‌عنوان عاملی هویت‌ساز و تمدنی ـ تحقق نخواهد یافت.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 اردیبهشت 1405