کوثر اندیشه (پژوهش های زن و خانواده)

کوثر اندیشه (پژوهش های زن و خانواده)

نقش مقاومت زنان روزنامه‌نگار ایرانی در بازنمایی حقیقت در برابر تحریف رسانه‌ای

نوع مقاله : علمی تخصصی

10.22034/kowsar.2026.889
چکیده
این مقاله به تحلیل مفهوم مقاومت رسانه‌ای زنان روزنامه‌نگار ایرانی در مواجهه با گفتمان‌های مسلط، ساختارهای سانسور و روایت‌های تحریف‌شده در فضای رسانه‌ای می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که زنان روزنامه‌نگار چگونه با بهره‌گیری از زبان زنانه، زاویه‌دید متمایز، سبک نگارش انتقادی و فناوری‌های نوین ارتباطی می‌کوشند روایت‌هایی واقع‌گرایانه‌تر و انسانی‌تر از تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران ارائه دهند.
قلمرو مطالعه شامل تحلیل نظری مفهوم مقاومت در بستر رسانه، بررسی تاریخی حضور زنان در مطبوعات ایران، نسبت جنسیت با محدودیت‌های ساختاری و شناسایی ابزارهای مقابله مؤثر در چارچوب روزنامه‌نگاری حرفه‌ای است. این پژوهش بر اساس روش توصیفی ـ تحلیلی محتوا و با تکیه بر منابع فارسی و انگلیسی، تلاش دارد سازوکارهای بازنمایی حقیقت از منظر کنشگری زنان روزنامه‌نگار را آشکار سازد.
یافته‌ها نشان می‌دهد که زنان روزنامه‌نگار با اتخاذ رویکردی آگاهانه و مقاومتی در برابر نظام مردسالار رسانه‌ای، از راه ژورنالیسم داده‌محور، روایت‌سازی از تجربه زیسته و بازنویسی گفتارهای عمومی، به خلق گفتمان‌های بدیل و نقادانه دست می‌زنند. آنان با بازتعریف حقیقت و بازسازی روابط قدرت در فضای رسانه‌ای، سهم مؤثری در شکل‌دهی به فرهنگ مقاومت و گفتمان عدالت جنسیتی در جامعه دارند. در نتیجه، مقاومت زنان روزنامه‌نگار نه‌تنها کنشی فردی، بلکه راهبردی ساختاری برای صیانت از صداقت خبری و استمرار آزادی بیان در بستر جامعه ایرانی است.
کلیدواژه‌ها
زنان روزنامه‌نگار ایرانی
مقاومت رسانه‌ای
سانسور
روایت زنانه
ژورنالیسم داده‌محور
گفتمان مسلط
بازنمایی حقیقت
جنسیت و رسانه